Dây đai composite là gì? So sánh với dây đai thép và dây đai PET khi đóng hàng container

Trong các loại đai dùng để chằng hàng trong container, dây đai composite đang được nhiều chủ hàng chọn thay cho đai thép vì nhẹ hơn khoảng 6 lần, không gỉ và không bật mạnh khi cắt. Loại đai 32mm, thường dùng để giữ mặt lô hàng sát cửa container, có lực kéo đứt khoảng 1.800 đến 2.800 daN tùy dòng sản phẩm.

Tuy vậy, loại đai này không thay được đai thép với mọi loại hàng. Khi xưởng phải đai hàng trăm pallet giống nhau mỗi ngày, dây đai PET đóng bằng máy thường rẻ hơn và nhanh hơn. Mỗi loại đai có chỗ dùng riêng, vì vậy doanh nghiệp cần hiểu rõ đặc điểm của từng loại trước khi chọn vật tư cho lô hàng.

I. Dây đai composite là gì?

Dây đai composite là loại đai buộc hàng làm từ sợi polyester cường lực bọc nhựa polypropylene, dùng kèm khóa thép và dụng cụ siết tay. Đai chịu lực gần bằng dây đai thép cùng bản nhưng nhẹ hơn nhiều và không gỉ, nên thường được dùng để chằng hàng trong container, đai kiện nặng hoặc pallet hàng xuất khẩu.

Nếu cắt ngang một sợi đai, có thể thấy rất nhiều sợi polyester nhỏ nằm song song bên trong lớp nhựa polypropylene màu trắng. Các sợi polyester chịu lực kéo khi đai được siết căng. Lớp nhựa bên ngoài giữ các sợi thành một bản dẹt, đồng thời giúp đai không bị mài mòn khi cọ vào thùng hàng.

Vì được làm từ sợi thay vì một tấm nhựa đúc liền, đai composite khá mềm và có thể uốn quanh góc kiện hàng mà không bị gãy gập. Trên thị trường, loại đai này còn được gọi là đai sợi polyester, cord strap hoặc "thép tổng hợp".

Đai composite không tự khóa được. Mỗi mối đai cần một khóa thép rời, thường được phủ phosphat để chống gỉ, cùng một dụng cụ siết tay để kéo căng đai trước khi khóa. Khóa và dụng cụ phải có cùng bản rộng với đai, ví dụ đai 25mm phải dùng khóa 25mm. Nếu dùng khóa nhỏ hơn bản đai, đai sẽ không nằm gọn trong khóa và mối đai có thể tuột ra khi xe chạy qua đoạn đường xóc.

II. Quy cách dây đai composite: từ 13mm đến 32mm chịu được bao nhiêu?

Đai composite được bán theo cuộn với năm bản rộng thông dụng là 13, 16, 19, 25 và 32mm. Khi chằng cửa container, dây đai composite 25mm và 32mm là hai cỡ thường được dùng nhất. Bản đai càng rộng thì chịu lực càng lớn, nhưng mỗi cuộn lại càng ngắn. Cuộn 13mm dài khoảng 1.100m, trong khi cuộn 32mm chỉ dài khoảng 230 đến 325m.

Bản rộng	Lực kéo đứt tham khảo	Chiều dài mỗi cuộn	Thường dùng cho
13mm	Khoảng 450–500 daN	Khoảng 1.100m	Thùng carton nhẹ
16mm	Khoảng 680–900 daN	600–850m	Thùng carton trung bình
19mm	Khoảng 760–1.000 daN	500–600m	Pallet hàng, bó ống kim loại
25mm	Khoảng 1.200–1.480 daN	400–500m	Pallet nặng, chằng cửa container
32mm	Khoảng 1.800–2.800 daN	230–325m	Chằng cửa container, kiện hàng lớn

Trong bảng trên, daN (decanewton) là đơn vị đo lực, với 1 daN xấp xỉ lực kéo của 1 kg. Cùng là đai 32mm, có nhà sản xuất làm loại chịu 1.800 daN, có nhà sản xuất làm loại chịu 2.800 daN. Vì vậy khi mua, người mua nên đọc thông số in trên nhãn cuộn thay vì chỉ hỏi theo bản rộng.

III. Dây đai composite và dây đai thép: vì sao nhiều chủ hàng đổi sang composite?

Lực giữ của hai loại đai này không chênh lệch nhiều. Lý do khiến nhiều chủ hàng chuyển sang composite nằm ở trọng lượng, khả năng chống gỉ và mức độ an toàn khi tháo hàng.

Về trọng lượng, cùng một chiều dài, đai composite nhẹ hơn dây đai thép khoảng 6 lần. Người đóng hàng có thể mang cả cuộn đai vào trong container để thao tác. Với cuộn đai thép, việc này khó hơn nhiều, nên cuộn thường được đặt bên ngoài rồi kéo đai vào trong.

Về khả năng chống gỉ, container đi biển thường mất vài tuần. Trong thời gian đó, hơi ẩm bên trong có thể ngưng tụ thành nước. Đai thép gặp môi trường ẩm dễ bị gỉ và để lại vệt nâu trên thùng carton. Đai composite không có kim loại trong thân đai nên không gỉ, lực siết cũng không bị yếu đi do ăn mòn.

Về an toàn, đai thép đang căng sẽ bật mạnh khi bị cắt, trong khi mép đai lại sắc như lưỡi dao. Người tháo hàng vì thế có thể bị thương nếu không cẩn thận. Đai composite khi cắt chỉ chùng xuống và mép cắt không sắc.

Tuy nhiên, dây đai thép vẫn là lựa chọn phù hợp trong một số trường hợp. Thép gần như không giãn, nên giữ kiện hàng cố định ở đúng vị trí. Với thép cuộn, phôi thép hay kiện kim loại có cạnh sắc, cạnh hàng có thể cứa đứt lớp nhựa bọc của đai composite. Những mặt hàng này nên được đai bằng thép, hoặc phải lót nẹp góc ở mọi điểm đai tiếp xúc với cạnh hàng.

IV. Khi nào dùng dây đai PET thay cho composite?

Dây đai nhựa PET là loại đai nhựa cứng, bề mặt thường có vân dập nổi, rất quen thuộc trên pallet gạch, kiện giấy hay pallet thùng hàng xuất xưởng. Giá của đai PET thấp hơn đai composite. Ngoài ra, đai PET có thể đóng bằng máy đai cầm tay chạy pin hoặc khí nén. Máy vừa siết vừa hàn hai đầu đai lại với nhau, nên người đóng hàng không cần dùng khóa rời.

Nhờ đóng được bằng máy, đai PET thường được chọn ở những xưởng mỗi ngày phải đai hàng trăm pallet giống nhau. Ngược lại, đai composite phát huy tác dụng ở những vị trí máy khó tiếp cận. Khi chằng mặt lô hàng sát cửa container, công nhân phải luồn đai qua các khoen chằng trên vách rồi siết bằng tay trong khoảng trống hẹp. Với bản đai mềm và khóa rời, đai composite giúp việc này dễ hơn nhiều so với đai PET cứng.

Nếu đang cân nhắc giữa các loại đai nhựa, người đọc có thể tham khảo thêm bài so sánh dây đai PP với PET.

V. So sánh dây đai composite, dây đai thép và dây đai PET

Bảng dưới đây tóm tắt những điểm khác nhau chính giữa ba loại đai khi dùng để đóng hàng.

Tiêu chí	Dây đai composite	Dây đai thép	Dây đai PET
Vật liệu	Sợi polyester bọc nhựa PP	Thép cán nguội, phủ sơn, dầu hoặc mạ kẽm	Nhựa polyethylene terephthalate
Lực giữ	Cao, bản 32mm tới 1.800–2.800 daN	Cao nhất, gần như không giãn	Trung bình
Trọng lượng	Nhẹ hơn đai thép khoảng 6 lần	Nặng nhất	Nhẹ
Độ mềm	Mềm, uốn theo góc kiện	Cứng	Khá cứng
Gỉ sét, hơi muối	Không gỉ	Dễ gỉ nếu không được phủ bảo vệ	Không gỉ
Khi cắt đai	Chùng xuống, không cạnh sắc	Bật mạnh, mép sắc	Bật nhẹ
Cách khóa	Khóa thép rời, siết bằng dụng cụ tay	Bọ đai hoặc máy bấm đai thép	Bọ đai hoặc hàn ma sát bằng máy
Hợp nhất với	Chằng hàng trong container, kiện lớn	Thép cuộn, phôi, kiện kim loại nặng	Đai pallet số lượng lớn tại xưởng

VI. Đừng nhầm đai composite với dây đai dệt

Đai composite và dây đai dệt cùng được làm từ sợi polyester nên thường bị gọi lẫn với nhau. Điểm khác nhau nằm ở cách tạo thành bản đai. Đai composite gồm các sợi nằm song song được ép chung trong lớp nhựa. Trong khi đó, dây đai dệt được làm bằng cách đan các sợi vào nhau thành một bản vải và không có lớp nhựa bọc ngoài.

Nhờ được dệt, dây đai dệt có thể làm bản rộng hơn và chịu lực lớn hơn nhiều. Dây đai dệt vải polyester của Daravin có các bản 25, 38, 50 và 75mm, với lực kéo đứt từ 2.500 đến 10.000 kg tùy bản rộng và số lớp dệt. Mặt vải mềm nên không làm trầy bề mặt hàng.

Với thùng carton và pallet thông thường, đai composite là đủ dùng. Còn với máy móc, kết cấu cồng kềnh hay kiện hàng nặng vượt sức chịu của bản 32mm, dây đai dệt bản rộng sẽ là lựa chọn an toàn hơn.

VII. Đóng đai composite trong container: làm thế nào cho chắc?

Việc đóng đai composite không cần máy, chỉ cần khóa đai và dụng cụ siết có cùng bản rộng với đai. Quy trình gồm năm bước sau:

1. Vòng đai quanh kiện hàng. Nếu chằng mặt lô hàng, luồn đai qua các khoen chằng trên vách container.
2. Luồn một đầu đai qua khóa, gập ngược lại rồi luồn tiếp để đầu đai ôm chặt thanh khóa.
3. Luồn đầu đai còn lại qua khóa theo cách tương tự, chừa một đoạn đủ dài để dụng cụ kẹp vào.
4. Đặt dụng cụ sát khóa, quay tay siết cho đến khi cả vòng đai căng đều và không còn đoạn nào bị chùng.
5. Tháo dụng cụ, sau đó gập phần đai thừa ép vào khóa để mối đai không bị tuột.

Ở những chỗ đai đi qua góc thùng carton hoặc cạnh kiện hàng, người đóng hàng nên lót nẹp góc hoặc nẹp bọ khóa đai. Nếu không có lớp lót, toàn bộ lực siết sẽ dồn vào một mép nhỏ, khiến thùng dễ bị móp hoặc cạnh hàng cứa vào đai.

Đối với mặt lô hàng sát cửa, đai được căng ngang qua mặt hàng và neo vào các khoen chằng ở hai bên vách container. Lớp đai này giữ cho hàng không đổ ra ngoài khi cửa container được mở tại cảng đến. Số lớp đai và độ cao đặt đai phụ thuộc vào chiều cao lô hàng cũng như lượng hàng dồn về phía cửa, nên cần được tính riêng cho từng lô.

VIII. Chọn bản dây đai composite theo tải trọng hàng

Con số in trên nhãn cuộn đai là lực kéo đứt, tức lực làm sợi đai bị đứt khi thử nghiệm. Khi chằng hàng, đai không được phép làm việc ở mức lực này. Để biết tải làm việc an toàn, cần chia lực kéo đứt cho hệ số an toàn của dây chằng hàng theo tiêu chuẩn áp dụng.

Bên cạnh đó, mối khóa cũng làm giảm lực giữ của cả hệ đai. Sức chịu của một mối đai phụ thuộc vào loại khóa và cách luồn đai, thường thấp hơn sức chịu của riêng sợi đai. Nếu nhà cung cấp có công bố giới hạn tải trọng làm việc (WLL) cho cả hệ đai và khóa, con số đó mới là căn cứ đáng tin để chọn bản đai.

Để chọn nhanh, có thể tham khảo cách phân chia sau. Thùng carton lẻ thường dùng bản 13 đến 16mm, pallet hàng thông thường dùng bản 19mm, còn pallet nặng và cửa container dùng bản 25 đến 32mm. Với kiện hàng nặng vượt sức chịu của bản 32mm, doanh nghiệp có thể tăng số vòng đai trên kiện hoặc chuyển sang dây đai dệt.

IX. Những điểm trừ của dây đai composite

Đai composite có độ giãn nhất định. Nhờ đặc điểm này, đai hấp thụ được va đập khi xe phanh gấp hoặc tàu rung lắc, nhưng kiện hàng cũng có thể xê dịch nhiều hơn so với khi dùng đai thép. Với hàng hóa cần được giữ cố định tuyệt đối, đai thép vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.

Ngoài ra, đai composite gần như chỉ dùng được một lần vì muốn tháo hàng thì phải cắt đai. Mỗi mối đai còn cần một khóa thép riêng, nên khi so giá với đai PET hàn nhiệt, doanh nghiệp cần cộng thêm chi phí khóa. Dụng cụ siết cũng phải đúng bản rộng, bởi dùng dụng cụ nhỏ cho đai lớn sẽ không siết đủ lực và làm dụng cụ nhanh hỏng.

X. Câu hỏi thường gặp

Dây đai composite có dùng lại được không?

Thông thường, đai composite chỉ dùng được một lần. Khi tháo hàng, đai phải được cắt ra và phần còn lại thường quá ngắn để đai kiện khác. Khóa thép cũng bị biến dạng sau khi siết, nên không nên dùng lại cho những mối đai chịu lực.

Một cuộn đai composite dài bao nhiêu mét?

Chiều dài mỗi cuộn phụ thuộc vào bản rộng của đai. Cuộn 13mm dài khoảng 1.100m, cuộn 25mm dài khoảng 400 đến 500m, còn cuộn 32mm chỉ dài khoảng 230 đến 325m. Bản đai càng rộng thì mỗi mét đai càng nặng, nên chiều dài mỗi cuộn càng ngắn.

Dùng dụng cụ đóng đai PET cho đai composite được không?

Doanh nghiệp không nên dùng chung dụng cụ cho hai loại đai này. Đai PET thường được đóng bằng máy hàn ma sát hoặc bấm bọ, còn đai composite dùng khóa thép rời và dụng cụ siết tay quay. Vì cơ chế giữ đai khác nhau, dụng cụ của loại này không siết đúng lực cho loại kia. Khi mua, nên chọn dụng cụ ghi rõ dùng cho đai composite và có cùng bản rộng với đai.

Nhiệt độ trong container lên cao, đai có bị ảnh hưởng không?

Các dòng đai composite phổ biến dùng được trong khoảng nhiệt độ từ −30°C đến 80°C. Khoảng nhiệt độ này đủ cho container chạy tuyến biển thông thường, kể cả vào những ngày nắng gắt khi nhiệt độ bên trong container tăng cao.

Khi chọn đai cho một lô hàng, doanh nghiệp nên xét khối lượng kiện và đặc điểm bề mặt hàng trước, sau đó mới so sánh giá cuộn đai. Nếu cần tư vấn loại đai, bản đai hay cách chằng cửa container cho lô hàng cụ thể, quý khách có thể liên hệ Daravin để được hỗ trợ.